Các thắc mắc về chuyện giảm cân ngày Tết?

Giảm cân đòi hỏi sự nỗ lực và kiên trì. Có những công thức giảm cân hữu hiệu ở người này nhưng vô hiệu với người khác. Nhưng một công thức luôn đúng là hãy tuân theo những nguyên tắc của ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên. Vào ngày Tết, việc giảm cân lại trở thành chủ đề được quan tâm hơn bao giờ hết.

Tôi nghe nói rằng hormone leptin có thể làm tăng chuyển hóa và giảm mỡ. Có thật vậy không và có an toàn không?

Leptin là một hormone do các tế bào mỡ sản sinh ra xuất hiện với vai trò làm thế nào để đốt được chất béo trong cơ thể. Nhưng chính xác chất này hoạt động như thế nào vẫn chưa được sáng tỏ. Các nhà nghiên cứu tin rằng hormone này thông báo cho não bộ về lượng chất béo có trong cơ thể từ đó có thể ảnh hưởng đến các hành vi ăn uống và sự trao đổi chất. Nồng độ leptin cao hơn thường thấy ở những người thừa cân và béo phì. Tuy nhiên không phải ai thừa cân béo phì cũng có mức leptin cao, có nghĩa là leptin có vai trò nhỏ hoặc quá nhiều vai trò trong việc hình thành béo phì. Do vậy leptin có thể giúp giảm cân nhưng không phải ai cũng giảm được cân với leptin.

Những thông tin gần đây đến từ một nghiên cứu chỉ ra rằng việc sản xuất một peptide có tên là MSH ở vùng dưới đồi - khu vực não bộ kiểm soát đói và chuyển hóa có liên quan đến leptin có thể giúp tăng chuyển hóa bằng cách gửi các tính hiệu mạnh mẽ đến não và sau dó là tới tuyến giáp để tăng sản xuất năng lượng từ thành tế bào và đốt calo. Có thể đâu đó trên các trang mạng quảng cáo rằng leptin có tác động đến việc giảm cân nhưng sự thực thì khoa học chưa tìm ra được bằng chứng về sự hiệu quả.

Tôi nghe nói có loại rong biển giúp để giảm cân. Có loại rong biển đó không nhỉ?

Bạn đang đề cập đến rong biển wakame, một loại rong biển màu nâu dùng để nấu canh hoặc trộn salad. Những nhà hóa học nhật bản đã tìm thấy thành phần của wakame có sắc tố nâu tên là fucoxanthin, thúc đẩy giảm cân, nhưng cho đến giờ, những nghiên cứu về tác dụng của chất này mới chỉ dừng lại ở trên động vật, không chắc chúng có hiệu quả trên người không. Nếu chúng có, thì chỉ có thể nói fucoxanthin có thể phát triển thành một loại thuốc để đối phó với béo phì.

Đây là một số thông tin về fucoxanthin và tác dụng giảm cân: có trong rong biển nâu, và một lượng nhỏ trong rong biển xanh và đỏ. Trên chuột fucoxanthin kích thích sản sinh UCP1, một protein làm tăng đốt mỡ. Loại protein được tìm thấy ở các mô mỡ bao quanh các nội tạng ở ổ bụng- laoij mỡ nội tạng này có mối liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường và hội chứng chuyển hóa.

Viên thuốc giảm cân có hiệu quả không?

Bạn có biết gì về phentermine đã từng có giai đoạn rất phổ biến nhưng chỉ được kê ngắn hạn dưới dạng thuốc ăn kiêng là fen-phen (fenfluramine and phentermine). Lý do là fenfluramine gây ra bất thường ở van tim. Phentermine sống sót được là nhờ sự sụp đổ của fen-phen và được quảng cáo rầm rộ về việc giảm cân trên internet. Vậy nhưng vẫn có lời khuyên là đừng nên dùng

Thực ra việc sử dụng phentermine giảm cân tương tự như việc sử dụng amphetamine (một dạng ma túy tổng hợp). Chúng hoạt động thông qua việc kích thích hệ thần kinh trung ương, tăng chuyển hóa và giảm vị giác. Khi ngưng sử dụng chúng cũng sẽ gây ra hội chứng cai tác động đến cả thể chất và tinh thần, Thậm chí còn có cả tác dụng phụ như chóng mặt, tăng huyết áp, suy giảm thị lức, bồn chồn, run, lo âu, đau đầu, mất ngủ, khô miệng, tiêu chảy, loạn nhịp tim và giảm ham muốn. Không có thuốc giảm cân nào đảm bảo được tiêu chí an toàn và lâu dài. Một lời khuyên kinh điển nhưng luôn đúng đó là ăn uống đúng cách và tập thể dục thường xuyên mới là một giải pháp an toàn.

Liệu bạn có gen gây béo phì?

Có thật là có gen ảnh hưởng đáp ứng với những thực phẩm cao năng lượng và chính là thủ phạm của béo phì? Vậy thì thật là một tin xấu đối với những người đang vật lộn giảm cân. Có nghĩa là không thể giảm cân?

Theo ý thuyết có những biến thể của gen làm tăng đpnpg của não bộ đối với một loại thức ăn cụ thể, làm cho bạn ăn nhiều loại thức ăn đó hơn các lọai khác. Những người có gen này có thể thèm khát các loại đồ ăn giàu năng lượng hơn so với người khác. Có hai biến thể của gen ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống hài lòng của não bộ khi con người xem những hình ảnh của thức ăn giàu calo. Họ nói rằng những gen này nằm gần một gen có tên FTO có liên quan đến làm tăng nguy cơ béo phì. Những gen này cũng liên quan đến DRDbiến đổi cách dopamine làm việc trong não bộ. Dopamine rất quan trọng vì tín hiệu của nó làm tăng cảm giác thèm ăn khi phản ứng với thực phẩm giàu chất béo và đường.

Những kết quả từ trước nay cũng cho tấy mối liên quan giữa thừa cân và nhưng biến thể gen, Có một lượng gen biến thể lớn có thể ảnh hưởng đến nguy cơ béo phì nhưng chúng không nhất thiết phải là hoàn toán khác so với những gen liên quan đến béo phì. Gen gây ra béo phì nghiêm trọng cũng tương tự với những gen gây ra thừa cân và béo phì nhẹ.

Nên nhớ rằng yếu tố gen chỉ cho 5% các ca béo phì thôi. Sự biến đổi gen trong quần thể diễn ra rất chậm ên không thể đổ lỗi cho nó gây ra đại dịch béo phì. Nguyên nhân cơ bản vẫn là sự thay đổi môi trường và xã hội khiến chúng ta ăn nhiều hơn và ngại vận động hơn khiến cân nặng khó lòng kiểm soát hơn.

Thành phần của trà xanh giúp giảm cân?

EGCG giúp giảm cân ư? EGCG là chữ viết tắt epigallocatechin-3-gallate. Là một chất chống oxy hóa của trà có tác dụng hơn gấp 100 lần so với vitamin C. Chất này có nồng độ cao ở trà trắng và xanh hơn là trà đen. ECCG được cho là có tác dụng phòng chống ung thư, bảo vệ tim và động mạch khỏi sự phá hủy oxy hóa và có thể bảo vệ da khỏi bức xạ tia cực tím và thậm chí là còn có thể đảo ngược sự phát triển của tiền ung thư da. Để tối ưu hóa liều ECCG, bạn nên uống khoảng 4 cốc trà xanh mỗi ngày. EGCG còn có thể phân giải hormone và chất dẫn truyền thần kinh norepinephrine, nên dẫn đến tăng cường đốt calo đặc biệt là chất béo. Bất chấp những tác dụng trên, người sử dụng ECCG vẫn chưa thực sự thấy sự khác biệt về cân nặng và cả trên những nghiên cứu.

Gần đây một nghiên cứu chỉ ra khi kết hợp ECCG với caffein giúp giảm cân đáng kể trong khi chỉ sử dụng mỗi EGCG thì lại không thấy tác dụng này. Trà xanh đơn giản và khả thi hơn khi giúp mọi người tránh uống nước ngọt hoặc các nước giải khát khác, nhưng cũng đừng phụ thuộc quá vào ECCG giúp bạn giảm cân. Hãy đơn giản nghĩa rằng uống trà để tốt cho sức khỏe.

Liệu cồn có làm cho bạn khó giảm cân

Tôi đã luyện tập rất khắc nghiệt trong vòng 2 tháng và thay đổi cả thói quen ăn uống, nhưng vẫn không giảm cân. Tôi uống rượu mỗi ngày. Liệu đó có phải là lý do tại sao tôi không giảm cân?

Bạn có thể vừa giảm mỡ vừa tăng cơ, chỉ cần tập đúng theo hướng dẫn, nhưng điều này sẽ không phải ở mọi cấp độ. Và đúng thế, việc uống đồ uống có cồn có thể phá hỏng kế hoạch giảm cân của bạn theo nhiều cách. Đầu tiên, chúng sẽ làm tăng lượng calo bạn nạp vào. Một gam cồn có chứa đến 7 calo. Khoảng 500ml rượu mạnh cung cấp đến 90 calo, 110ml bia nhẹ cũng đã cung cấp 150 calo. Bạn có thể nhân đôi lượng calo nạp vào nếu bạn trộn thêm nước hoa quả vào rượu. Một ly martinin thông thường có chứa 210 calo và một Pina Colada còn vượt hơn 300 calo. Nói chung rượu sẽ cung cấp thêm cho bạn một ít calo rỗng và không đem lại thêm dưỡng chất nào khác vào người.

Trong một hoàn cảnh khác: đồ uống có cồn có thể làm chậm lại quá trình đốt mỡ của cơ thể. Lượng calo trong cồn mà bạn tiêu thụ không hề được lữu trữ lại. Thay vào đó, bạn biến đổi chúng thành acetate, một nguyên liệu mà có thể sẽ sử dụng nhanh chóng. Kết quả là, bạn đốt calo trong cồn trước khi đốt calo ở mỡ khi bạn tập luyện và cắt giảm được lượng thức ăn nạp vào

Bạn có thể uống rượu mà không làm gián đoạn kế hoạch giảm cân. Ví dụ bạn đang ăn 1500calo một ngày, bạn có thể được phép uống một cốc rượu vang vào bữa tối với điều kiện bữa ăn không quá 1400 kcal. Những tốt nhất nếu có thể thì hãy tránh không nên uống rượu hoặc chỉ uống 1-2 li mỗi tuần trong khoảng 4-6 tuần để xem chúng có ảnh hưởng gì đến việc giảm cân hay không rồi dần cắt giảm.

Hạt chia có giúp giảm cân không?

Chia là một loại hạt ăn được đến từ một loài cây sống ở sa mạc tên là Salvia hispanica, một họ của cây bạc hà được trồng rất nhiều ở phía nam Mexico. Hạt chia rất giàu chất béo omega 3, thậm chí còn nhiều hơn hạt lanh. Chúng cũng có chứa chất chống oxy hóa cao hơn hạt lanh và bảo quản được trong thời gian dài mà không bị hỏng. Không giống như hạt lanh, hạt chia không cần nghiền ra thì mới cung cấp được dưỡng chất.

Hạt chia giàu chất xơ, 25g hạt cung cấp 6,9g chất xơ. Cũng như cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin B3, canxi, phospho, magie, mangan, đồng, sắt và kẽm. Bạn có thể nghiền mịn thành bột hoặc để nguyên hạt như ngũ cốc, cho vào sữa chua hoặc salad, hoặc coi như là món ăn nhẹ hoặc ra trộn với bột để làm bánh muffin hoặc bánh nướng. Chưa thấy có bằng chứng nào về việc hạt chia giúp giảm cân. Lý giải cho việc khuyến cáo sử dụng chia cho người giảm cân đó là vì hạt chia giàu chất xơ. Bạn có thể đạt được 40% lượng khuyến nghị chất xơ từ 2 thìa cà phê hạt chia. Chế độ ăn giàu chất xơ có lên quan đến giảm cân có lẽ bởi vì chất xơ giúp bạn no lâu.

Những lợi ích sức khỏe bắt nguồn từ giá trị dinh dưỡng của chính loại hạt này. Chất xơ có thể giúp giảm LDL cholesterol, tiêu hóa chậm lại ngắn ngừa sự gia tăng đường huyết đột ngột. Chất béo omega 3 có trong hạt có thể giúp giảm cholesterol, điều hòa huyết áp và lợi ích cho sức khỏe tim mạch. Nhưng những loại chất này có thể đến từ nhiều loại thực phẩm khác như chứ không riêng gì hạt chia.

Liệu nhiệt độ có phải là yếu tố giúp giảm cân?

Tôi thắc mắc là nếu nhiệt độ thấp vào mùa đồng và bật điều hòa lạnh vào mùa hè thì sẽ đốt được nhiều calo hơn và giảm được cân đúng không? Nhiệt độ ấm hơn có thể làm giảm nhu cầu đốt calo để sưởi ấm cơ thể do vậy có thể giúp giảm cân. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng lạnh hơn kích hoạt mỡ nâu một loại mỡ sản sinh ra nhiệt. Những nghiên cứu trước đây cho thấy 50g mỡ nâu được hoạt hóa tối đa có thể làm tiêu tốn 20% năng lượng lúc nghỉ. Nghĩa là đốt thêm 400-500 calo mỗi ngày. Luôn sống trong mội lạnh có thể giúp giảm cân. Nhưng không có nghĩa là chỉ cần thế là đủ, bạn cần ăn uống khoa học và tập thể dục thường xuyên nếu bạn giảm cân nghiêm túc.

Tập thể dục giúp duy trì cân nặng đã giảm?

Chúc mừng bạn đã giảm cân và gánh nặng tiếp theo là bạn phải làm tránh tăng cân trở lại. Chúng ta biết rằng chỉ tập thể dục không thì cũng không hiệu quả trong việc giảm cân mà cần giảm việc nạp thực phẩm và cả tăng cường tập luyện. Nhưng rất nhiều người tăng cân trở lại đơn giảm vì họ không tiếp tục luyện tập nữa. Thực ra, một vài người thực sự trở nên lười biếng hơn sau khi họ giảm được nhiều cân. Theo ngôn ngữ khoa học đó là một kiểu hoạt động cơ bản nghĩa là cân nặng giảm do sinh nhiệt bởi những hoạt động không phải là thể dục và chỉ bám vào việc đốt calo thông qua các hoạt động thông thường như thay đổi tư thế hoạt động, động đậy người,…. Các chuyên gia tin rằng những hoạt động này giảm rất nhiều sau khi một người giảm cân thành công, có thể là do cơ thể thể suy nghĩ rằng mình đang phải đối phó với một môi trường không sẵn có thức ăn và phải bảo tồn năng lượng bằng cách ít hoạt động thôi.

Tin tốt là từ một nghiên cứu của đại học Alabama- Mỹ cho thấy cách tốt nhất để tránh tăng cân đó là nâng tạ. Các nhà khoa học nói rằng những phụ nữ nâng tạ có xu hướng vận động nhiều hơn những phụ nữ không làm trước đó. Tập sức mạnh là một phần của rèn luyện thể hình, cùng với những bài tập hiếu khí và giãn cơ tạo cảm giác thỏa mái. Nếu muốn tập tạ bạn cần phải tập với ai đó nhiều kinh nghiệm và biết kỹ thuật để tránh chấn thương và vào đúng cơ.

Bài tập gì để giảm cân

Liệu rằng tập cardio hay sức mạnh sẽ tốt cho việc giảm cân hay nên tập cả hai? Tôi muốn giảm cân nhưng không biết rõ về chúng.

Rất vui là bạn đã nhận ra việc cần thiết của tập thể dục trong công cuộc giảm cân. Tập thể dục hàng ngày là điều cần thiết, không chỉ giúp đẩy nhanh việc giảm cân mà còn nâng cao sức khỏe nói chung. Thế nhưng việc tập bài tập nào luôn là một nỗi băn khoăn với những người giảm cân. Và trong khía cạnh này, các chuyên gia đều cho rằng chúng có tác dụng tương tự nhau và cách tốt nhất để đạt được hiệu quả trong giảm cân là hãy tập xen kẽ các bài tập. Độ mạnh càng tăng, độ thử thách càng tăng thì lượng calo bạn đốt càng nhiều. Và càng tập nhiều loại thì bạn càng đỡ có nguy cơ chấn thương do áp lực hơn.

Giấm táo có giúp giảm cân

Giấm táo có thực sự giúp bạn giảm cân không? Giấm táo đã xuất hiện trong chế độ ăn của chúng ta từ nhiều thập kỷ nay. Ít nhất một vài khẳng định từ người Ai Cập cổ cho rằng giấm táo giúp giảm cân. Nhưng khoa học đã chứng minh chúng không hề có chút hiệu quả nào bất chấp có bao nhiêu lời khen ngợi tràn lan trên mạng. Hiện tại mới chỉ có ít nghiên cứu về vấn đề này, đó là nghiên cứu đến từ Nhật Bản. Người ta thấy rằng khi cho chuột ăn chế độ ăn giàu chất béo thì những con chuột ở nhóm có kèm thêm acid acetic có lượng mỡ cơ thể thấp hơn 10% so với những con chuột khác. Những nhà nghiên cứu cho rằng acid acetic có thể kích hoạt những gen tạo ra enzyme oxy hóa acid béo. Theo lý thuyết, đó là kết quả của quá trình sản xuất những protein có khả năng phân giải chất béo và ức chế sự tích tụ mỡ cơ thể. Nên có thể tạm cho rằng acid acetic có khả năng giúp con người giảm cân.

Vậy có thể nói, trên con người vẫn chưa có bằng chứng chắc chắn rằng acid acetic giúp giảm cân hiệu quả hoặc chứa những thành phần kỳ diệu giúp bạn giảm cân. Những người ủng hộ thường nói rằng bằng cách nào đó mà sự kết hợp giữa giấm táo, tảo, vitamin B6 và lecithin đã đánh lừa sự trao đổi chất của cơ thể để đốt cháy chất béo nhanh hơn bình thường. 

Người ta thường khuyên bạn nên bắt đầu với 1, 2 hoặc 3 thìa cà phê giấm ngay trước mỗi bữa ăn để đạt được hiệu quả. Lúc này lời khuyên duy nhất dành cho bạn để giảm cân đó chính là lượng thức ăn vừa phải, tránh ăn vặt, và chờ đợi việc giấm táo phát huy tác dụng giảm cơn đói và thèm đồ ăn. Nhưng mọi thứ không xảy ra như thế đâu vì bất cứ acid nào cũng có thể làm chậm quá trình rỗng dạ dày, giảm tác động của các bữa ăn có nhiều đường đến đường huyết. Cùng với việc giảm cân, giấm táo còn được cho là giảm sưng đau khớp, điều trị viêm họng, mụn trứng cá và nhiều vấn đề khác như hạ huyết áp, đau đầu, trị gàu, trị cháy nắng. Nhưng thực ra cũng không có bằng chứng mạnh mẽ nào cho thấy điều đó.

Giảm cân đòi hỏi sự lỗ lực và kiên trì. Có những công thức giảm cân hữu hiệu ở người này nhưng vô hiệu ở người khác. Nhưng một công thức luôn đúng là hãy tuân theo những nguyên tắc của ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên.

Ths. BS Đào Thị Ngọc

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM

Bài viết liên quan: