Cách lựa chọn thực phẩm có ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư không?

Các nhà nghiên cứu đã dự đoán rằng ung thư sẽ trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở mọi quốc gia trên thế giới vào cuối thế kỷ này, khiến việc phòng chống ung thư trở thành ưu tiên hàng đầu trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Mặc dù nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển ung thư của một người, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng các nguyên nhân từ môi trường, bao gồm cả lựa chọn chế độ ăn uống, cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư. Vào đầu những năm 1960, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng tỷ lệ ung thư khác nhau giữa các quốc gia và xác định rằng các mô hình chế độ ăn uống cụ thể có mối tương quan với một số loại ung thư. Họ cũng phát hiện ra rằng tỷ lệ ung thư ở những người từ các quốc gia có nguy cơ ung thư thấp di cư đến các quốc gia có nguy cơ ung thư cao hơn phù hợp hoặc vượt quá tỷ lệ ung thư ở quốc gia họ di cư đến. Điều này cho thấy rằng chế độ ăn uống và lối sống đã tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của bệnh ung thư. Kể từ đó, các nhà nghiên cứu đã thu hẹp các loại thực phẩm và chế độ ăn uống cụ thể có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Bài viết này sẽ chủ yếu tập trung vào thực phẩm, nhưng điều quan trọng cần nhớ là uống rượu cũng là một yếu tố nguy cơ được biết đến trong chế độ ăn uống cho sự phát triển ung thư.

Cách lựa chọn thực phẩm có ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư không?

Nghiên cứu về chế độ ăn uống và nguy cơ ung thư đang được tiếp tục, và các nhà nghiên cứu vẫn còn nhiều điều để tìm hiểu về cách thức và lý do tại sao lựa chọn thực phẩm ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư.

Thịt đỏ và thịt đã qua chế biến

Các nhà khoa học biết rằng có một mối liên hệ chặt chẽ giữa lượng thịt chế biến sẵn và một số loại ung thư. Vào năm 2015, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã phân loại thịt đã qua chế biến là chất gây ung thư và thịt đỏ chưa qua chế biến là “có thể” gây ung thư. Một đánh giá năm 2018 cho thấy rằng việc tăng lượng thịt chế biến lên khoảng 60 gram (g) mỗi ngày và thịt đỏ lên đến 150 g mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên khoảng 20%. Chế độ ăn nhiều thịt chế biến và thịt đỏ cũng có mối liên hệ với việc tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác, bao gồm ung thư dạ dày. Các chất được tạo ra trong quá trình nấu nướng và hun khói ở nhiệt độ cao có thể gây ra tổn thương tế bào, có thể bắt đầu phát triển các tế bào ung thư. Sắt heme được tìm thấy trong thịt đỏ và thịt đã qua chế biến cũng có thể gây độc cho tế bào.

Thực phẩm chế biến 

Thực phẩm sau chế biến thường chứa các thành phần là kết quả của quá trình chế biến công nghiệp, chẳng hạn như chất phân lập protein, dầu hydro hóa, xi-rô ngô có hàm lượng fructose cao, chất điều vị, chất làm ngọt nhân tạo và chất làm đặc. Ví dụ về thực phẩm và đồ uống đã qua chế biến bao gồm thực phẩm ăn nhẹ ngọt và mặn đã qua chế biến/siêu chế biến, nước ngọt và nước tăng lực, ngũ cốc ăn sáng, sản phẩm thịt hoàn nguyên, pizza đông lạnh, kẹo, v.v. Theo các chuyên gia y tế, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến quá kỹ, bao gồm cả chế độ ăn phương Tây, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Thực phẩm quá chế biến rất giàu chất béo bão hòa, đường bổ sung và muối nhưng ít chất dinh dưỡng bảo vệ, chẳng hạn như chất xơ, vitamin và khoáng chất. Thực phẩm quá chế biến cũng chứa các hợp chất nguồn gốc có khả năng gây ung thư được hình thành trong quá trình chế biến, chẳng hạn như amin dị vòng và hydrocacbon thơm đa vòng. Một số chất phụ gia thực phẩm và sự ô nhiễm bởi các hóa chất từ ​​bao bì thực phẩm cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư liên quan đến việc tiêu thụ thực phẩm chế biến quá kỹ. Ngoài ung thư, việc tiêu thụ thực phẩm chế biến có mối liên hệ với nhiều bệnh mãn tính khác, bao gồm bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh tim, và tăng nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Điều quan trọng là cố gắng hạn chế tiêu thụ các sản phẩm đã qua chế biến càng nhiều càng tốt để giảm nguy cơ phát triển các tình trạng này.

Chế độ ăn nhiều muối

Chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư dạ dày. Các nhà khoa học cho rằng ăn nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng do vi khuẩn Helicobacter pylori gây ra. Nhiễm khuẩn H. pylori gia tăng đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày. Ngoài ra, ăn thực phẩm nhiều muối có thể dẫn đến việc sản xuất các hợp chất N-nitroso (NOC). IARC đã phân loại nhiều nguồn trong số này là chất gây ung thư “có thể” đối với con người. Chế độ ăn nhiều muối bổ sung có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, bao gồm ung thư dạ dày

Ăn uống đồ nóng 

Uống đồ uống nóng có thể làm tăng nguy cơ ung thư. IARC đã phân loại đồ uống có nhiệt độ trên 65°C là "có thể" gây ung thư cho con người. Mặc dù nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ phát triển ung thư của một người, bao gồm cả những yếu tố mà một người không thể kiểm soát, nghiên cứu cho thấy rằng một số chế độ ăn uống và thực phẩm cụ thể có thể làm tăng nguy cơ phát triển một số bệnh ung thư. Bằng chứng cho thấy rằng thực phẩm chế biến quá kỹ, các sản phẩm thịt chế biến sẵn, chế độ ăn nhiều muối bổ sung và uống đồ uống nóng có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư. Mặc dù các nhà khoa học vẫn còn nhiều điều để tìm hiểu về cách chế độ ăn uống tác động đến sự phát triển và tiến triển của bệnh ung thư, nhưng việc giảm hoặc tránh đáng kể những loại thực phẩm này và thích ứng với mô hình ăn kiêng sẽ có thể cải thiện sức khỏe tổng thể. Điều này cũng có thể giúp giảm nguy cơ phát triển một số bệnh ung thư.

Làm thế nào để có một chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt lành mạnh, phù hợp cho sức khỏe cả gia đình? Liên hệ ngay với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để đăng ký Khám, tư vấn Dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành tại Việt Nam nhé! Đặt lịch khám nhanh và đơn giản tại Hotline: 0935183939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam

Theo Medical News Today

Bài viết liên quan: