Chăm sóc sức khỏe mùa hè cho gia đình đúng cách là chìa khóa giúp bảo vệ các thành viên trước nguy cơ nắng nóng cực đoan, ngộ độc thực phẩm và dịch bệnh truyền nhiễm.
Mùa hè 2026 với dự báo nhiều đợt nắng nóng kéo dài có thể gây mất nước, kiệt sức và làm suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng. Nhằm giúp bạn chủ động bảo vệ tổ ấm, các chuyên gia dinh dưỡng tại Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM tổng hợp cẩm nang chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng toàn diện chuẩn y khoa dưới đây.
1. Bù nước và điện giải cho cơ thể đúng cách mùa hè
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể tiết nhiều mồ hôi để tỏa nhiệt, kéo theo sự mất mát nước và các ion điện giải quan trọng như Natri, Kali, Clo. Mất nước nhẹ gây mệt mỏi, đau đầu; mất nước nặng có thể dẫn đến rối loạn điện giải và sốc nhiệt.
Nhu cầu nước khuyến nghị:
- Uống đủ nước: Người trưởng thành cần bổ sung từ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày. Với những người hoạt động ngoài trời, con số này có thể cao hơn.
- Không đợi khát mới uống: Hãy chia nhỏ lượng nước uống thành nhiều lần trong ngày.
Nguyên tắc bù điện giải an toàn:
- Nước uống hàng ngày: Ưu tiên nước lọc, nước dừa tươi, nước ép dưa hấu, nước chanh muối nhẹ. Nước dừa chứa hàm lượng Kali và khoáng chất tự nhiên dồi dào, giúp hồi phục thể lực nhanh chóng.
- Cảnh báo sử dụng Oresol: Oresol là dung dịch bù nước y tế, chỉ sử dụng khi bị tiêu chảy, sốt cao hoặc ra mồ hôi quá nhiều do vận động cường độ cao kéo dài. Cần pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn trên bao bì, không tự ý pha đặc hoặc loãng hơn làm rối loạn áp lực thẩm thấu.
- Hạn chế: Đồ uống có ga, nước ngọt nhiều đường tự do (nguy cơ tăng cân, béo phì và tăng mất nước qua tiểu tiện)
Đọc thêm Mất nước: nguyên nhân, dấu hiệu và cách bù nước đúng cách
2. Chú trọng dinh dưỡng: Ăn chín, uống sôi, tăng cường sức đề kháng
Nhiệt độ mùa hè là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, làm thức ăn nhanh ôi thiu và gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Đồng thời, thời tiết oi bức làm trẻ em và người cao tuổi dễ chán ăn, dẫn đến thiếu hụt vi chất dinh dưỡng.
Tuân thủ an toàn vệ sinh thực phẩm:
- Thực hiện nguyên tắc “Ăn chín, uống sôi”.
- Không để thực phẩm đã nấu chín ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
- Bảo quản thức ăn trong tủ lạnh ở ngăn mát và đun sôi lại kỹ trước khi dùng.
Bổ sung nhóm thực phẩm tăng sức đề kháng và phát triển xương khớp:
- Tăng cường Vitamin C & Chất chống oxy hóa: Cam, bưởi, ổi, kiwi, ớt chuông giúp củng cố hàng rào miễn dịch và hỗ trợ hấp thu Sắt non-hem tốt hơn.
- Bổ sung Kẽm, Canxi và Vitamin D3 – K2: Mùa hè là “thời điểm vàng” để trẻ phát triển chiều cao. Tuy nhiên, dữ liệu dinh dưỡng cho thấy tỷ lệ thiếu Kẽm ở trẻ em Việt Nam dưới 5 tuổi vẫn ở mức rất cao (53.3%). Cần tăng cường thực phẩm giàu Kẽm và Canxi như hải sản (tôm, cua, hàu), thịt đỏ, trứng, sữa và các sản phẩm lên men (phô mai, sữa chua).
- Ưu tiên món ăn dễ tiêu: Nấu các món canh thanh mát (rau ngót, mồng tơi, rau dền), món hấp, luộc. Hạn chế thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ gây đầy bụn
Đọc thêm An toàn thực phẩm trong mùa hè
3. Các biện pháp phòng bệnh chủ động mùa hè
Thời tiết khắc nghiệt gia tăng nguy cơ say nắng, sốc nhiệt và bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm.
| Bệnh lý mùa hè | Nguyên nhân chính | Biện pháp phòng ngừa chuẩn Y khoa |
|---|---|---|
| Say nắng, Say nóng (Sốc nhiệt) | Tiếp xúc nắng gắt (10h – 16h), cơ thể mất khả năng tự điều hòa nhiệt. | Hạn chế ra ngoài giờ cao điểm; Mặc đồ cotton thoáng mát; Đội mũ rộng vành; Bôi kem chống nắng SPF ≥ 30. |
| Sốt xuất huyết | Muỗi vằn Aedes aegypti phát triển mạnh sau mưa rào. | Phát quang bụi rậm, lật úp vật dụng đọng nước; Nằm mùng/màn; Dùng kem xua muỗi. |
| Tay chân miệng, Thủy đậu | Virus lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. | Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng chuẩn 6 bước; Vệ sinh đồ chơi trẻ em. |
| Đột quỵ do nắng nóng | Mất nước làm đặc máu, biến động huyết áp đột ngột ở người lớn tuổi. | Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột (từ phòng điều hòa ra nắng); Uống đủ nước; Kiểm soát huyết áp. |
Đọc thêm: Thời tiết nắng nóng cực đoan và nguy cơ đột quỵ: Những điều bạn cần biết
4. Chuẩn bị “Tủ thuốc gia đình” mùa hè
- Thuốc hạ sốt, giảm đau: Paracetamol (liều dùng $10-15~mg/kg$ thể trọng/lần cho trẻ em, cách nhau 4-6 giờ).
- Oresol bù điện giải: Dùng khi sốt cao, tiêu chảy hoặc vắt cạn sức do nắng nóng.
- Men vi sinh (Probiotics) & Men tiêu hóa: Hỗ trợ xử lý rối loạn tiêu hóa nhẹ khi thay đổi nguồn nước/thức ăn.
- Dung dịch sát khuẩn & Vật tư y tế: Nước muối sinh lý $0.9\%$ (nhỏ mắt, mũi), cồn Povidine, bông băng gạc, kem bôi dịu da do côn trùng cắn.
- Thuốc chống dị ứng/Siro ho thảo dược: Phòng ngừa dị ứng thời tiết hoặc viêm họng do dùng điều hòa nhiệt độ thấp.
Kết luận
Sức khỏe là nền tảng cho mọi niềm vui. Sự chủ động trong việc áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học và các biện pháp phòng bệnh sẽ giúp bạn và gia đình có một mùa Hè 2026 tràn đầy năng lượng và an toàn. Đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo trên Viện Y học ứng dụng Việt Nam để cập nhật những kiến thức y khoa hữu ích nhất!
Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678
Trương Phan Hồng Hà – Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM
