Chiến lược chăm sóc và can thiệp dinh dưỡng cho người cao tuổi biếng ăn (Phần 2)

Tiếp nối phần 1 về thực trạng và nguyên nhân, phần này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những “bí quyết” để khơi dậy cảm hứng ăn uống cho cha mẹ, ông bà. Việc chăm sóc người cao tuổi biếng ăn cần một chút kiên nhẫn, một chút thấu hiểu và sự phối hợp chặt chẽ với chuyên gia. Mục tiêu là để mỗi bữa ăn không còn là áp lực, mà là sự tận hưởng dịu dàng để duy trì sức khỏe bền bỉ.

Tối ưu hóa khẩu phần ăn: Ưu tiên chất hơn lượng

Khi sức ăn của người lớn tuổi giảm đi, chúng ta không nên ép ăn quá nhiều về số lượng. Thay vào đó, hãy chắt lọc những gì tinh túy và bổ dưỡng nhất:

• Tăng mật độ năng lượng: Bổ sung các thực phẩm lành mạnh như bơ, phô mai hoặc các loại hạt xay mịn vào món ăn hằng ngày. Cách này giúp tăng lượng calo cần thiết mà không khiến người cao tuổi cảm thấy quá tải khi nhìn bát cơm đầy.
• Đánh thức vị giác bằng thảo mộc: Thay vì sử dụng quá nhiều muối hay đường (vốn không tốt cho huyết áp và tim mạch), hãy dùng các gia vị tự nhiên như tỏi, gừng, hành, rau thơm… Những hương thơm mộc mạc này không chỉ kích thích khứu giác mà còn giúp món ăn thêm đậm đà, ngon miệng.

Tham khảo thêm: Dinh dưỡng cần thiết cho người cao tuổi

Điều chỉnh kết cấu thực phẩm và can thiệp dinh dưỡng

Một chút thay đổi trong cách chế biến sẽ giúp việc ăn uống trở nên nhẹ nhàng hơn, nhất là khi khả năng nhai nuốt của người già đã yếu đi:

• Ưu tiên sự mềm mại: Chế biến thức ăn ở dạng mềm, nhừ hoặc lỏng sệt (như cháo, súp, sinh tố). Hãy thêm các loại nước sốt để món ăn luôn có độ ẩm, giúp người cao tuổi dễ dàng nuốt và cảm thấy êm ái hơn khi ăn, đặc biệt là với người thường xuyên bị khô miệng.
• Bổ sung dinh dưỡng chuyên biệt: Khi chế độ ăn hằng ngày không đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm các sản phẩm bổ sung đường uống (ONS) như sữa cao năng lượng giàu Protein và Vitamin. Việc bổ sung kẽm hoặc vitamin nhóm B cũng là một “liệu pháp” khoa học giúp cải thiện vị giác rõ rệt.

Tạo không khí thoải mái trong bữa ăn

Tâm trạng thoải mái chính là “gia vị” tốt nhất cho hệ tiêu hóa:

• Bữa cơm sum vầy: Sự hiện diện của con cháu và những câu chuyện vui vẻ sẽ tạo ra “xúc tác xã hội”, giúp người cao tuổi ăn ngon miệng hơn. Một bữa cơm ấm áp tình thân luôn có giá trị hơn bất kỳ phương thuốc bổ nào.
• Không gian yên bình: Hãy để bữa ăn diễn ra ở nơi thoáng đãng, đủ ánh sáng và tránh tiếng ồn. Quan trọng nhất, hãy trao cho người lớn tuổi quyền tự chủ, tránh việc thúc ép hay tạo áp lực, để họ cảm thấy được tôn trọng và yêu thương.

Lời kết

Quản lý biếng ăn ở người cao tuổi không chỉ đơn thuần là thay đổi món ăn, mà là một chiến lược chăm sóc toàn diện kết hợp giữa y học và sự tận tâm. Khi tình trạng biếng ăn kéo dài, việc phối hợp với bác sĩ để sử dụng các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng (ONS) hoặc vi chất là bước đi cần thiết để bảo vệ sức khỏe.

Nguyễn Nam Anh – Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM