Thực phẩm an toàn, lành mạnh và tiết kiệm chi phí là mong muốn của người tiêu dùng khi lựa chọn các loại thực phẩm dán nhãn “hữu cơ” hay “organic”. Liệu thực phẩm hữu cơ có thật sự tuyệt vời như lời quảng cáo và là sự lựa chọn tốt hơn các loại thực phẩm và sản phẩm được trồng bằng phương pháp canh tác thông thường? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!
Contents
1. Thực phẩm hữu cơ
Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể bao gồm các loại thực phẩm được trồng hữu cơ hoặc sử dụng các phương pháp canh tác thông thường. Nhưng nếu bạn đang băn khoăn loại thực phẩm nào sẽ là lựa chọn tốt hơn cho bạn, bài viết này sẽ làm rõ sự khác biệt giữa thực phẩm hữu cơ và thực phẩm được trồng theo phương pháp thông thường.
Đọc thêm tại bài viết: Ưu nhược điểm của thực phẩm hữu cơ
1.1. Thực phẩm hữu cơ là gì?
Thực phẩm hữu cơ hay organic là những loại thực phẩm được nuôi trồng trong điều kiện cụ thể hoặc các sản phẩm được làm từ những thực phẩm đó. Nhãn “thực phẩm hữu cơ” là nói về cách thức canh tác hơn là về chính thực phẩm đó.
Canh tác hữu cơ là một loại hình nông nghiệp tránh sử dụng một số phương pháp canh tác thông thường.
Nông dân canh tác hữu cơ không được sử dụng một số loại chất phụ gia và phân bón cho đất, công nghệ biến đổi gen hoặc chiếu xạ trên sản phẩm của họ. Động vật được nuôi theo phương pháp hữu cơ không được dùng hormone tăng trưởng hoặc kháng sinh. Ngoài ra, những động vật này cũng được cho ăn thức ăn hữu cơ và phải được ra ngoài trời.
Thực phẩm dán nhãn “hữu cơ” không có nghĩa là thực phẩm được trồng gần nơi bạn ở. Hữu cơ cũng không có nghĩa là thực phẩm có nhiều chất dinh dưỡng hơn. Và mặc dù thực phẩm hữu cơ được canh tác khác với thực phẩm thông thường, cả hai loại thực phẩm này đều cần phải đáp ứng cùng một bộ tiêu chuẩn an toàn ở từng quốc gia.
1.2. Thực phẩm hữu cơ có tốt hơn?
Việc bạn ăn đủ lượng trái cây và rau quả được khuyến nghị mỗi ngày quan trọng hơn việc lựa chọn những loại thực phẩm là hữu cơ hay được canh tác theo phương pháp thông thường.
Khi nói đến sức khỏe lâu dài, các nghiên cứu cho thấy thực phẩm hữu cơ giúp người tiêu dùng tiếp xúc với ít dư lượng thuốc trừ sâu hơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng những người ăn nhiều thực phẩm hữu cơ nhất dường như có ít trường hợp mắc bệnh ung thư hạch không Hodgkin nhất.
Phụ nữ mang thai cũng là đối tượng nhạy cảm có thể được hưởng lợi từ việc ăn thực phẩm hữu cơ do việc tiếp xúc với thuốc trừ sâu có thể liên quan đến các biến chứng thai kỳ và các vấn đề về sự phát triển của thai nhi.
Ngoài việc giảm tiếp xúc với thuốc trừ sâu, mối liên hệ giữa sức khỏe và thực phẩm hữu cơ vẫn chưa rõ ràng.
1.3. Dinh dưỡng trong thực phẩm hữu cơ
Hàm lượng chất dinh dưỡng trong thực phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống, đất trồng trọt, thời tiết, thời điểm thu hoạch, thời gian bảo quản sau thu hoạch,… khiến cho hàm lượng chất dinh dưỡng trong cùng một loại thực phẩm có thể khác nhau.
Do đó chưa rõ liệu thực phẩm hữu cơ có nhiều chất dinh dưỡng chẳng hạn như vitamin và khoáng chất hơn thực phẩm được trồng theo phương pháp thông thường hay không.
1.4. Thực phẩm hữu cơ có an toàn hơn?
Nhìn chung, thực phẩm hữu cơ có xu hướng đắt hơn thực phẩm thông thường.
Tất cả thực phẩm ở một quốc gia đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn giống nhau bất kể được trồng như thế nào. Tuy nhiên vẫn có sự khác biệt giữa thực phẩm hữu cơ và thực phẩm trồng theo phương pháp thông thường.
Thực phẩm hữu cơ giúp con người tiếp xúc với dư lượng thuốc trừ sâu ít hơn so với thực phẩm trồng theo phương pháp thông thường.
Ngoài ra, không giống như thực phẩm thông thường, thực phẩm được dán nhãn hữu cơ không được xử lý bằng bức xạ. Khi thực phẩm được xử lý theo cách này, các tia sẽ xuyên qua thực phẩm giống như ánh nắng mặt trời xuyên qua cửa sổ.
Chiếu xạ được thực hiện để tiêu diệt vi khuẩn và sâu bệnh, giúp ngăn thực phẩm bị hư hỏng quá nhanh. Một số loại thực phẩm chẳng hạn như thịt gia cầm, trứng, gia vị, trái cây và rau tươi có thể được xử lý bằng bức xạ.
Bên cạnh đó, cả thực phẩm hữu cơ và thực phẩm trồng theo phương pháp thông thường đều có thể bị nhiễm khuẩn, đặc biệt là E. coli và Salmonella.
Đọc thêm tại bài viết: Thực phẩm biến đổi gen: lợi ích và nguy cơ
2. Những thói quen tốt về an toàn thực phẩm
Hãy biến an toàn thực phẩm thành thói quen với thực phẩm bạn chọn và cách bạn bảo quản và chế biến chúng, chứ không chỉ đơn thuần là gửi gắm sự an toàn trong những thực phẩm dán nhãn “hữu cơ”. Ngoài ra, hãy chú ý cập nhật tin tức về việc thu hồi thực phẩm và sản phẩm không đạt yêu cầu trên các kênh thông tin uy tín.
- Tự trồng rau củ quả: Nếu có thể, việc tự trồng rau của ở nhà sẽ giúp bạn hạn chế được tối đa việc sử dụng thuốc trừ sâu, bạn chỉ cần chú ý tuân thủ các biện pháp an toàn
- Ăn đa dạng thực phẩm: Thay vì tập trung vào phương pháp nuôi trồng, bạn hãy tập trung vào sự đa dạng của thực phẩm. Một chế độ ăn đa dạng giúp cung cấp năng lượng và các vi chất cần thiết cho cơ thể.
- Mua thực phẩm tươi: Hãy mua trái cây và rau củ tươi ngon, không bị hư hại. Nếu bạn thấy vết bầm tím hoặc các dấu hiệu hư hỏng, hãy cắt bỏ trước khi rửa thực phẩm. Vứt bỏ bất cứ thực phẩm nào bị mốc hoặc trông có vẻ đã bị hỏng.
- Bảo quản ở nhiệt độ thích hợp: Hãy bảo quản trái cây và rau củ ở nhiệt độ thích hợp, thường là bảo quản trong tủ lạnh với nhiệt độ từ 0 – 4 độ C và để riêng biệt với thực phẩm sống hoặc thực phẩm đã nấu chín.
- Rửa thực phẩm đúng cách: Rau củ chỉ nên được rửa khi chuẩn bị chế biến. Chú ý dùng nước lạnh, chảy và chà xát bằng tay hoặc bàn chải rau củ sạch để rửa rau quả, có thể dùng giấm hoặc baking soda để làm sạch trái cây và rau quả,…
3. Lời khuyên từ Bác sĩ Dinh dưỡng VIAM
Thực phẩm hữu cơ hay “organic foods” khác thực phẩm thông thường ở tiêu chuẩn sản xuất và nuôi trồng, nghiên cứu cho thấy thực phẩm hữu cơ giúp người tiêu dùng tiếp xúc với ít dư lượng thuốc trừ sâu hơn, điều này đặc biệt quan trọng đối với một số đối tượng nhạy cảm chẳng hạn như trẻ em, phụ nữ trong thời kỳ mang thai,…
Tuy nhiên, tất cả các loại thực phẩm ở mỗi quốc gia đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn giống nhau dù là thực phẩm hữu cơ hay thực phẩm thông thường. Vì vậy, nếu bạn không thể tìm thấy thực phẩm hữu cơ gần nơi mình sống hoặc chúng không phù hợp với ngân sách của bạn, thì thực phẩm được trồng theo phương pháp thông thường cũng là lựa chọn an toàn và bổ dưỡng.
Ngoài ra, bạn cũng cần hình thành nên những thói quen tốt về an toàn thực phẩm và ăn đa dạng thực phẩm để có sức khỏe tốt cho bạn và cả gia đình.
Bs. Đoàn Hồng – Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM
