3 lầm tưởng của mọi người về nhãn thông tin dinh dưỡng

Nếu giống như đa số người tiêu dùng, bạn sẽ có thói quen xem nhãn thông tin dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm. Nhưng đọc nhãn có đồng nghĩa với hiểu đúng? Các ước tính cho thấy cứ 5 người thì có 1 người không thực sự hiểu nhãn dinh dưỡng. Ngay cả những người nghĩ rằng mình đã nắm rõ cũng vẫn dễ mắc lỗi.

Ngay cả khi đã quen đọc nhãn thực phẩm, rất có thể bạn vẫn mắc ít nhất một trong những hiểu lầm phổ biến dưới đây.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng tại phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM, thiết kế đơn giản của nhãn khiến người tiêu dùng nghĩ rằng đây là thông tin rõ ràng, khách quan. Nhưng thực tế, nguồn gốc của các con số trên nhãn lại rất khác nhau.

Dưới đây là ba điểm bạn nên ghi nhớ khi đọc nhãn dinh dưỡng.

1. Tỷ lệ % Giá trị hàng ngày không áp dụng cho tất cả mọi người

Cột “% Giá trị hàng ngày” (%DV) giúp bạn đánh giá nhanh một thực phẩm có giàu hay nghèo một chất dinh dưỡng nào đó. Tuy nhiên, không nên mặc định con số này phù hợp với nhu cầu cá nhân của bạn.

%DV được xây dựng dựa trên chế độ ăn chuẩn 2.000 calo/ngày. Trong khi đó, nhu cầu năng lượng thực tế phụ thuộc vào tuổi, giới, chiều cao, cân nặng và mức độ vận động. Ví dụ, một phụ nữ 50 tuổi, cao 1m70, nặng 54kg và vận động nhiều cần khoảng 2.100 calo/ngày; nếu nặng 86kg, con số này có thể tăng lên 2.500 calo. Một người đàn ông rất năng động, cao 1m83, nặng 82kg cùng độ tuổi có thể cần tới 3.350 calo mỗi ngày. Phụ nữ đang cho con bú cũng có nhu cầu cao hơn mức trung bình.

Vì vậy, lượng khuyến nghị hàng ngày trên nhãn có thể cao hoặc thấp hơn đáng kể so với nhu cầu thực của bạn.

Cách sử dụng %DV đơn giản và thực tế hơn là:

• 5% DV hoặc thấp hơn: hàm lượng chất đó thấp
• 20% DV trở lên: hàm lượng chất đó cao

Hầu hết mọi người nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, vitamin D, canxi, sắt và kali, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa, natri và đường bổ sung.

Các chuyên gia dinh dưỡng lấy ví dụ một hộp atiso đóng hộp chứa khoảng 20% DV natri, bạn cần hiểu rằng đó là thực phẩm giàu natri. Ngược lại, nếu nó chỉ cung cấp 4% tổng carbohydrate, thì đây là thực phẩm ít carbohydrate.

Đọc thêm tại bài viết: Những loại phụ gia thực phẩm độc hại nên tránh

2. Các con số trên nhãn không hoàn toàn chính xác tuyệt đối

Nhãn dinh dưỡng trông có vẻ rất chính xác, nhưng trên thực tế, luật cho phép một mức sai số nhất định. Các chất dinh dưỡng cần hạn chế như calo, đường, chất béo bão hòa và natri có thể cao hơn tới 20% so với con số ghi trên nhãn. Ngược lại, các chất dinh dưỡng tự nhiên khác có thể thấp hơn tới 20%. Chỉ những chất được bổ sung thêm (thường thấy ở thực phẩm tăng cường) mới bắt buộc phải chính xác.

Sự linh hoạt này tồn tại vì nhà sản xuất không thể kiểm soát hoàn toàn hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên trong thực phẩm. Ví dụ, các sản phẩm đông lạnh không phải lúc nào cũng có lượng vitamin giống hệt nhau.

Ngay cả mức chuẩn 2.000 calo và giá trị hàng ngày đi kèm cũng mang tính ước lượng. “Con số 2.000 được chọn vì dễ sử dụng, không phải vì nó chính xác cho tất cả mọi người.” Các chuyên gia dinh dưỡng tại VIAM clinic nhấn mạnh rằng nhãn dinh dưỡng trông giống một công cụ chính xác, nhưng thực chất được thiết kế để dùng theo cách tương đối.

Giá trị hàng ngày (DV) được xây dựng từ hai cơ sở:

• RDA (lượng khuyến nghị hàng ngày): mức trung bình mà hầu hết người khỏe mạnh cần
• AI (lượng hấp thụ đầy đủ): ước tính dùng khi chưa có đủ dữ liệu khoa học

DV trên nhãn thường, nhưng không phải lúc nào cũng, trùng với RDA hoặc AI. Vì vậy, đừng xem các con số này như sự đảm bảo tuyệt đối. Hãy dùng chúng để so sánh, ước lượng cao – thấp giữa các sản phẩm, thay vì tính toán quá chi li.

Đọc thêm tại bài viết: Cách đọc nhãn thành phần trên bao bì thực phẩm

3. Cần phân biệt tổng lượng đường và đường bổ sung

Đường được liệt kê ngay dưới mục tổng carbohydrate, nhưng thường gồm hai dòng: Tổng lượng đường và Đường bổ sung. Trừ khi bác sĩ yêu cầu theo dõi tổng lượng đường, thì đường bổ sung mới là con số bạn nên chú ý nhất.

Các chuyên gia cho biết, nhiều người nhìn vào nhãn sữa và nói rằng họ không thể uống sữa vì có đường. Thế nhưng họ không nhận ra rằng sữa chứa lactose – một loại đường tự nhiên, không phải đường bổ sung.

Hướng dẫn chế độ ăn uống mới của Mỹ đã làm rõ sự khác biệt này và khuyến nghị không nên tiêu thụ quá 10% tổng năng lượng từ đường bổ sung mỗi ngày. Việc hiểu đúng hai khái niệm này sẽ giúp bạn lựa chọn thực phẩm hợp lý hơn, thay vì loại bỏ những thực phẩm vốn vẫn lành mạnh.

Để được tư vấn chi tiết về cách đọc hiểu nhãn dinh dưỡng và xây dựng chế độ ăn phù hợp với nhu cầu cá nhân, bạn có thể liên hệ với VIAM clinic – phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM, nơi các chuyên gia dinh dưỡng sẽ hỗ trợ bạn một cách khoa học và cá nhân hóa.

ThS. BS Nguyễn Hoài Thu – Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM

Theo WEBMD