Tăng cholesterol ở trẻ em và thanh thiếu niên

Tăng cholesterol có thể gặp ở bất cứ ai, kể cả trẻ em và thanh thiếu niên do nhiều nguyên nhân. Trẻ có mức cholesterol cao có thể gặp các vấn đề về tim mạch và mạch vành do cholesterol dư thừa bám vào thành mạch gây tắc nghẽn. Cùng tìm hiểu về tăng cholesterol ở trẻ em và thanh thiếu niên qua bài viết sau đây!

1. Cholesterol

1.1. Cholesterol là gì?

Cholesterol là chất béo. Cholesterol được tìm thấy trong tất cả các tế bào trong cơ thể. Gan là cơ quan chịu trách nhiệm sản xuất cholesterol. Ngoài ra cholesterol cũng có trong một số thực phẩm chẳng hạn như thịt và các sản phẩm từ sữa.

Cơ thể cần một lượng cholesterol nhất định để hoạt động bình thường. Nhưng nếu lượng cholesterol trong máu cao hơn mức khỏe mạnh, cholesterol có thể bám vào thành động mạch và làm hẹp hoặc thậm chí tắc nghẽn động mạch, điều này gây ra nguy cơ mắc bệnh động mạch vành và các bệnh tim khác.

Đọc thêm tại bài viết: Cholesterol cao gây hại cho sức khỏe như thế nào?

1.2. Nguyên nhân gây ra cholesterol cao ở trẻ em và thanh thiếu niên?

Có ba yếu tố chính góp phần gây ra cholesterol cao ở trẻ em và thanh thiếu niên, bao gồm:

• Chế độ ăn uống không lành mạnh, đặc biệt là chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa
• Tiền sử gia đình bị tăng cholesterol, đặc biệt khi một trong hai hoặc cả hai cha mẹ đều bị tăng cholesterol
• Thừa cân – béo phì

Một số bệnh lý chẳng hạn như tiểu đường, bệnh thận và một số bệnh tuyến giáp cũng có thể gây ra tình trạng cholesterol cao ở trẻ em và thanh thiếu niên.

1.3. Các triệu chứng của tăng cholesterol ở trẻ em và thanh thiếu niên là gì?

Thông thường không có dấu hiệu hoặc triệu chứng nào cho thấy trẻ bị tăng cholesterol. Tuy nhiên để phát hiện bệnh, bạn có thể đưa trẻ tới gặp bác sĩ để làm các xét nghiệm đặc thù. Bác sĩ sẽ tư vấn trẻ thực hiện xét nghiệm máu để đo nồng độ cholesterol. Xét nghiệm này sẽ giúp cung cấp thông tin về các chỉ số sau:

• Tổng cholesterol: Đây là chỉ số đo tổng lượng cholesterol trong máu của trẻ bao gồm cả cholesterol lipoprotein mật độ thấp (LDL) và cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL).
• Cholesterol LDL: LDL thường được gọi là cholesterol “xấu” vì nó là nguồn chính gây tích tụ cholesterol và làm tắc nghẽn trong động mạch.
• Cholesterol HDL: HDL thường được gọi là cholesterol “tốt” vì nó giúp loại bỏ cholesterol khỏi động mạch.
• Non-HDL: Con số này là tổng cholesterol trừ đi HDL. Non-HDL bao gồm LDL và các loại cholesterol khác như VLDL (lipoprotein mật độ rất thấp).
• Triglyceride: Đây là một loại chất béo khác trong máu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

1.4. Mức cholesterol khỏe mạnh ở trẻ em và thanh thiếu niên

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên từ 19 tuổi trở xuống, mức cholesterol khỏe mạnh là:

Thời điểm và tần suất trẻ nên làm xét nghiệm máu đo mức cholesterol này phụ thuộc vào độ tuổi, các yếu tố nguy cơ và tiền sử gia đình của trẻ. Các khuyến nghị chung là:

• Lần xét nghiệm đầu tiên nên được thực hiện từ 9 đến 11 tuổi
• Trẻ nên làm xét nghiệm lại sau mỗi 5 năm
• Một số trẻ có thể bắt đầu làm xét nghiệm này từ 2 tuổi nếu có tiền sử gia đình bị tăng cholesterol, đau tim hoặc đột quỵ

2. Điều trị tăng cholesterol ở trẻ em và thanh thiếu niên

Thay đổi lối sống là phương pháp điều trị chính cho tình trạng tăng cholesterol ở trẻ em và thanh thiếu niên. Những thay đổi này bao gồm:

• Tích cực vận động hơn: Điều này bao gồm tập thể dục thường xuyên và dành ít thời gian ngồi (ngồi xem tivi, máy tính, điện thoại hoặc máy tính bảng, v.v.).
• Ăn uống lành mạnh: Chế độ ăn uống để giảm cholesterol bao gồm hạn chế các thực phẩm giàu chất béo bão hòa, đường và cholesterol. Bên cạnh đó cần ăn nhiều trái cây tươi, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt.
• Giảm cân nếu trẻ đang thừa cân hoặc béo phì.

Đọc thêm tại bài viết: 9 cách để giảm cholesterol bằng chế độ ăn uống

Nếu cả gia đình cùng thực hiện những thay đổi này, con bạn sẽ dễ dàng duy trì lối sống khỏe mạnh hơn. Đây cũng là cơ hội để cải thiện sức khỏe tổng thể không chỉ của trẻ mà còn của bạn và của cả gia đình.

Đôi khi những thay đổi lối sống này không đủ để giảm mức cholesterol của trẻ. Lúc này, bác sĩ có thể xem xét cho trẻ dùng thuốc giảm cholesterol nếu trẻ có những yếu tố sau:

• Trẻ từ 10 tuổi trở lên
• Trẻ vẫn có mức cholesterol LDL (xấu) cao hơn 190 mg/dL ngay cả sau 6 tháng thay đổi chế độ ăn uống và tập thể dục.
• Trẻ có mức cholesterol LDL (xấu) cao hơn 160 mg/dL và có nguy cơ cao mắc bệnh tim.
• Trẻ mắc chứng tăng cholesterol máu gia đình (FH). Đây là một rối loạn di truyền gây ra mức cholesterol rất cao trong máu.

3. Lời khuyên từ Bác sĩ Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM

Trẻ em và thanh thiếu niên có mức cholesterol cao có thể gây hại cho sức khỏe của trẻ nếu không được điều trị và quản lý bệnh tốt. Hãy đưa trẻ tới Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để xét nghiệm các chỉ số mỡ máu và được Bác sĩ tư vấn chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp nhất với tình trạng của trẻ.

Bs. Đoàn Hồng – Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM