Quả na là loại trái cây nhiệt đới thơm ngọt được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, vị ngọt đậm đà của na thường khiến nhiều người lo ngại về lượng đường máu. Đặc biệt là những ai cần kiểm soát cân nặng hoặc đang chung sống với bệnh tiểu đường.
Hãy cùng chuyên gia của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM tìm hiểu cách thưởng thức loại quả này một cách khoa học nhất.
Giá trị dinh dưỡng và tác dụng của quả na
Quả na là nguồn cung cấp năng lượng dồi dào cho cơ thể. Loại quả này chứa nhiều vitamin C, vitamin nhóm B, kali, magie và chất xơ. Những dưỡng chất này hỗ trợ đắc lực cho hệ miễn dịch và tim mạch.
Theo nghiên cứu y học công bố trên tạp chí Food Chemistry 2024, quả na tự nhiên không chứa cholesterol. Tuy nhiên, phần thịt quả vẫn chứa một lượng nhỏ chất béo bão hòa lành mạnh.
Hàm lượng vitamin C vượt trội trong quả na hoạt động như chất chống oxy hóa mạnh. Chất này giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Ngoài ra, lượng vitamin B6 dồi dào hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh và giảm căng thẳng hiệu quả.
Chất xơ trong quả na giúp cải thiện nhu động ruột và ngăn ngừa táo bón. Nhờ đó, tác dụng của quả na đối với hệ tiêu hóa là vô cùng tích cực.
Đọc thêm: Những mẹo đơn giản giúp bạn xây dựng chế độ ăn lành mạnh để bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho cả gia đình bạn.
Người bệnh tiểu đường ăn na được không?
Nhiều người thắc mắc liệu tiểu đường ăn na được không vì quả na chín có vị rất ngọt. Vị ngọt này đến từ các loại đường tự nhiên như fructose và glucose.
Trái na chín có chỉ số đường huyết (GI) dao động từ 54 đến 72. Theo các bảng tra cứu quốc tế, chỉ số này thuộc nhóm trung bình đến cao. Việc ngộ nhận quả na có GI thấp và ăn nhiều có thể gây nguy hiểm cho người bệnh nếu ăn không kiểm soát.
Tuy nhiên, nhờ lượng chất xơ dồi dào, tốc độ hấp thụ đường vào máu sẽ được làm chậm lại. Điều này giúp ngăn ngừa hiện tượng tăng đường máu đột ngột nếu bạn ăn đúng liều lượng.
Để có cái nhìn trực quan, hãy so sánh quả na với một số loại trái cây phổ biến khác:
| Loại quả | Chỉ số đường huyết (GI) | Lượng đường (g trên 100g) | Chất xơ (g trên 100g) |
|---|---|---|---|
| Quả na chín | Trung bình – Cao (54 đến 72) | 16.0 | 2.4 |
| Quả táo | Thấp (36) | 10.4 | 2.4 |
| Quả bưởi | Thấp (25) | 7.0 | 1.2 |
Cách ăn na không tăng đường huyết khoa học
Để tận dụng tối đa dinh dưỡng mà không ảnh hưởng xấu đến đường huyết, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc khoa học.
Kiểm soát khẩu phần và chỉ số đường huyết của quả na
Bác sĩ dinh dưỡng khuyên người bệnh tiểu đường chỉ nên ăn tối đa 80g đến 100g thịt na mỗi lần. Lượng ăn này tương đương với khoảng một nửa quả na cỡ vừa.
Bạn nên ăn na vào các bữa phụ ban ngày, cách bữa ăn chính ít nhất 2 tiếng. Tuyệt đối không ăn na ngay sau bữa ăn chính hoặc ăn vào buổi tối trước khi đi ngủ. Việc này giúp tránh tích tụ đường huyết kéo dài qua đêm.
Nếu bạn cần một lộ trình dinh dưỡng chi tiết, hãy khám dinh dưỡng tại các cơ sở uy tín, các bác sĩ sẽ giúp bạn xây dựng cá thể hóa thực đơn hàng ngày.
Đọc thêm tại: Những lưu ý không nên bỏ qua khi ăn quả na
Những lưu ý khi ăn quả na bảo vệ sức khỏe
Khi thưởng thức quả na, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng sau để đảm bảo an toàn:
- Ăn trực tiếp quả tươi: Hãy bóc vỏ và ăn trực tiếp phần thịt quả nguyên chất. Không nên xay sinh tố hoặc dầm thêm sữa đặc, đường hay chất tạo ngọt khác.
- Phối hợp thực phẩm thông minh: Bạn có thể ăn na kèm với một ít hạt hạnh nhân hoặc sữa chua không đường. Chất béo lành mạnh và protein từ các thực phẩm này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
- Loại bỏ hoàn toàn hạt na: Hãy cẩn thận khi ăn và tuyệt đối không cắn vỡ hoặc nhai nuốt hạt na.
Theo tài liệu khoa học công bố trên Phyton-International Journal of Experimental Botany 2020, hạt na chứa hoạt chất annonacin thuộc nhóm acetogenin. Đây là một độc tố thần kinh mạnh có thể gây ngộ độc nếu lớp vỏ hạt bị phá vỡ và giải phóng vào cơ thể.
Đọc thêm tại: 3 nhóm người nên ăn quả na
Hướng dẫn chọn và bảo quản na chín đúng cách
Việc lựa chọn và bảo quản đúng chuẩn không chỉ giúp giữ trọn hương vị tươi ngon mà còn đảm bảo an toàn vệ sinh.
Bí quyết chọn quả na ngon và an toàn
Bạn nên chọn những quả na có mắt nở to, phẳng, kẽ mắt hơi trắng hồng hoặc có màu ngà. Quả na có vỏ mỏng, cầm chắc tay và khi ấn nhẹ cảm nhận được độ mềm vừa phải là na đã chín tới.
Tuyệt đối không chọn quả na bị nứt nẻ, chảy nước, có vết thâm đen lớn hoặc có dấu hiệu mốc trắng ở kẽ mắt. Những quả này dễ bị nhiễm vi sinh vật gây hại cho hệ tiêu hóa của bạn.
Bảo quản na đúng cách tại nhà
Để na chín tự nhiên ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ phòng từ 21°C đến 25°C. Không cho na xanh vào tủ lạnh vì nhiệt độ thấp sẽ làm na bị sượng và không chín được.
Khi na đã chín, bạn có thể bọc nhẹ trong giấy báo hoặc túi giấy rồi đặt vào ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ từ 4°C đến 8°C. Cách này giúp giữ na tươi ngon trong khoảng 1 đến 2 ngày.
Cách ăn na chín đúng phương pháp
Dùng tay bóc nhẹ lớp vỏ bên ngoài từ cuống xuống. Khi ăn từng tép na, bạn hãy nhẹ nhàng tách thịt na và nhả sạch hạt ra ngoài.
Tuyệt đối không cắn vỡ hoặc nuốt chửng hạt na để tránh nguy cơ tiếp xúc với độc tố annonacin. Đồng thời, việc này giúp hạn chế rủi ro hóc hạt, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.
Người bệnh đái tháo đường thai kỳ, đái tháo đường tuýp 1 và tuýp 2 cần chủ động kiểm tra đường huyết sau khi ăn na để theo dõi phản ứng của cơ thể. Nếu có dấu hiệu tăng đường huyết bất thường, bạn cần tạm ngừng ăn và tham khảo ý kiến của bác sĩ dinh dưỡng điều trị để điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng VIAM
Quả na là loại trái cây bổ dưỡng nếu được tiêu thụ đúng cách và đúng lượng. Người bệnh tiểu đường không cần phải kiêng tuyệt đối quả na. Thay vào đó, việc kiểm soát khẩu phần dưới 100g mỗi lần, kết hợp chọn quả tươi ngon và ăn vào thời điểm thích hợp là chìa khóa vàng giúp ổn định đường huyết.
Để bảo vệ sức khỏe toàn diện, bạn nên thực hiện khám dinh dưỡng định kỳ. Các bác sĩ dinh dưỡng giàu kinh nghiệm sẽ đưa ra những lời khuyên chuyên sâu và xây dựng chế độ ăn phù hợp nhất với thể trạng của bạn.
Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678
Tài liệu tham khảo
- Healthy Diet Fact Sheet No 394 (WHO – 2020)
- Characterization of full-length transcriptome and mechanisms of sugar accumulation in Annona squamosa fruit
- Phytochemical constituents, bioactivities, and applications of custard apple (Annona squamosa L.): A narrative review – ScienceDirect
Biên tập Trần Thị Ngân Hà – Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM
