Củ kiệu, dưa muối – “Món ngon đưa cơm” ngày Tết nhưng lại khiến bạn xì hơi?

Mỗi dịp lễ Tết hay trong bữa cơm hàng ngày, đĩa dưa muối, củ kiệu chua ngọt luôn là linh hồn giúp chống ngán. Tuy nhiên, nhiều người vẫn rỉ tai nhau về một “tác dụng phụ” khó nói: Xì hơi. Liệu đây là lời đồn hay sự thật khoa học?

Trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, củ kiệu và dưa muối không chỉ là món ăn kèm giải ngấy cho các món thịt mỡ, bánh chưng mà còn là một nét đặc trưng không thể thiếu. Tuy nhiên, đằng sau vị chua ngọt giòn tan ấy là một nỗi niềm khó nói mà nhiều người gặp phải: tình trạng đầy hơi và xì hơi sau khi ăn. Đây không đơn thuần là một sự trùng hợp ngẫu nhiên mà là một chuỗi các phản ứng sinh hóa diễn ra bên trong hệ tiêu hóa của chúng ta.

1. Sự thật là gì: Có hay không chuyện “ăn vào là xì hơi”?

Câu trả lời ngắn gọn là: Có. Việc cảm thấy bụng đầy chướng và tần suất “thả ga” tăng lên sau khi ăn dưa muối, củ kiệu là một phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường của hệ tiêu hóa.

2. Tại sao củ kiệu, dưa muối lại khiến bạn xì hơi?

Có 3 nguyên nhân chính đứng sau hiện tượng này:

• Quá trình lên men (Fermentation): Dưa muối và củ kiệu là sản phẩm của quá trình lên men lactic. Khi vào đến đại tràng, các vi khuẩn tại đây tiếp tục phân hủy các hợp chất đường và chất xơ trong thực phẩm, giải phóng ra các loại khí như hydro, carbon dioxide và đôi khi là methane.
• Hàm lượng chất xơ cao: Kiệu và các loại rau củ muối chứa nhiều c xơ không hòa tan. Chất xơ rất tốt cho hệ vi sinh đường ruột, nhưng nếu cơ thể chưa kịp thích nghi hoặc ăn quá nhiều cùng lúc, vi khuẩn đường ruột sẽ làm việc “quá công suất” và tạo ra chất nhiều khí gas hơn.
• Hợp chất lưu huỳnh: Đặc biệt trong củ kiệu, hành muối có chứa các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ. Đây chính là “thủ phạm” không chỉ gây xì hơi mà còn khiến mùi hương của những lần “xả khí” trở nên nặng nề hơn bình thường.

3. Đừng vội tẩy chay dưa muối, củ kiệu

Mặc dù sự tích tụ khí gas trong đường tiêu hóa có thể gây ra một số bất tiện về mặt sinh lý, nhưng dưới góc độ dinh dưỡng và y học, không nên loại bỏ dưa muối hay củ kiệu khỏi chế độ ăn uống một cách cực đoan. Khi được thực hiện đúng quy trình lên men tự nhiên và đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm, các loại rau củ này trở thành nguồn cung cấp lợi khuẩn Probiotics, điển hình là các chủng vi khuẩn acid lactic như Lactobacillus và Leuconostoc.

Sự hiện diện của các lợi khuẩn này đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì và phục hồi sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột, vốn thường bị mất cân bằng do chế độ ăn giàu protein và lipid. Chúng hỗ trợ quá trình thủy phân các đại phân tử bằng cách tiết ra các enzyme tiêu hóa, giúp phân giải thức ăn hiệu quả hơn và làm giảm áp lực lên nhu động ruột.

Bên cạnh đó, các vi khuẩn có lợi từ thực phẩm lên men còn tham gia vào quá trình điều hòa hệ thống miễn dịch tại chỗ, kích thích sản sinh các kháng thể IgA niêm mạc, từ đó tăng cường khả năng phòng vệ của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh cơ hội. Do đó, việc sử dụng thực phẩm lên men một cách khoa học và có kiểm soát là phương pháp hiệu quả để tối ưu hóa sức khỏe hệ tiêu hóa và hỗ trợ quá trình chuyển hóa nội sinh.

4. Bí kíp ăn dưa kiệu “êm bụng, không tiếng động”

Để tận hưởng vị ngon mà không lo ngại những tình huống dở khóc dở cười, bạn có thể áp dụng các mẹo sau:

• Ăn điều độ: Đừng coi dưa muối là món chính. Mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 15-30g (khoảng một vài củ kiệu hoặc gắp dưa nhỏ).
• Nhai kỹ: Việc nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ và trộn đều với enzyme trong nước bọt, giảm bớt gánh nặng cho đại tràng.
• Uống đủ nước: Nước giúp chất xơ di chuyển trơn tru hơn trong hệ tiêu hóa, giảm tình trạng lên men quá mức gây chướng bụng.
• Không ăn dưa muối xổi/muối chưa kỹ: Dưa còn cay, nồng chứa nhiều vi khuẩn chưa có lợi và hàm lượng nitrit cao, không tốt cho dạ dày.

Lời khuyên từ chuyên gia

Xì hơi sau khi ăn củ kiệu, dưa muối thực chất là dấu hiệu cho thấy các lợi khuẩn trong bụng bạn đang làm việc tích cực. Chỉ cần điều chỉnh lượng ăn phù hợp, bạn hoàn toàn có thể tự tin thưởng thức món ăn truyền thống này mà không cần lo lắng.

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678  

Hoàng Hà Linh – Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM