Mỗi khi hoa đào, hoa mai nở rộ, mùi thơm của lá dong, gạo nếp từ nồi bánh chưng lại khiến tâm hồn người Việt thêm nao nức. Thế nhưng, với những người đang chung sống với bệnh tiểu đường, chiếc bánh chưng xanh đôi khi lại trở thành một “nỗi lo” về đường huyết.
Vậy người mắc đái tháo đường có cần tuyệt đối nói không với món ăn truyền thống này? Hãy cùng Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM tìm hiểu cách để chúng ta vẫn có thể thưởng thức hương vị Tết mà vẫn giữ được chỉ số đường huyết an toàn.
Contents
Giá trị dinh dưỡng của bánh chưng
Bánh chưng là một thực phẩm rất giàu giá trị dinh dưỡng với sự kết hợp hài hòa giữa các nhóm chất: tinh bột (gạo nếp), đạm và chất béo (thịt lợn), cùng protein thực vật (đậu xanh). Tuy nhiên, xét về mặt y khoa, bánh chưng lại là loại thực phẩm có mật độ năng lượng rất cao. Một miếng bánh chưng nhỏ (khoảng 1/8 chiếc bánh) có thể cung cấp tới 200 – 250 calo, tương đương với việc bạn ăn trọn một bát cơm trắng.
Điểm quan trọng mà người tiểu đường cần lưu ý chính là chỉ số đường huyết (GI). Gạo nếp – thành phần chính của bánh – vốn dĩ đã có chỉ số GI cao (khoảng 85). Khi được nấu chín kỹ trong nồi nước sôi suốt 8 đến 10 tiếng, các cấu trúc tinh bột trong gạo nếp bị phá vỡ và trở nên cực kỳ dễ hấp thụ. Điều này khiến chỉ số GI của bánh chưng “vọt” lên mức rất cao. Khi ăn vào, đường sẽ được giải phóng vào máu một cách ồ ạt và nhanh chóng.
Chính vì vậy, bánh chưng được xếp vào nhóm thực phẩm cần được “kiểm soát đặc biệt” trong thực đơn ngày Tết để tránh những cơn tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.
Quy tắc “đổi món” trên bàn ăn
Bí quyết đơn giản nhất cho người tiểu đường là quy tắc thay thế. Nếu trong bữa ăn bạn đã chọn thưởng thức một miếng bánh chưng, hãy chủ động cắt giảm lượng cơm, bún hoặc xôi có trong bữa đó. Đừng coi bánh chưng là món ăn thêm, hãy coi nó là nguồn cung cấp tinh bột chính của bữa ăn. Việc “đổi” một bát cơm lấy một miếng bánh chưng vừa giúp bạn thỏa mãn vị giác ngày Tết, vừa giúp tổng lượng đường nạp vào cơ thể không bị quá tải.
Tham khảo thêm bài viết: Bánh chưng bao nhiêu Calo và ăn sao để không tăng cân?
Thứ tự ăn uống giúp giữ đường huyết ổn định
Có một mẹo nhỏ nhưng cực kỳ hiệu quả mà các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên: Hãy ăn rau trước khi ăn bánh chưng. Khi bạn ăn một đĩa rau luộc hoặc salad trước, chất xơ từ rau sẽ tạo thành một “màng lưới” trong dạ dày. Màng lưới này làm chậm quá trình hấp thụ đường từ bánh chưng vào máu. Sau khi ăn rau, bạn hãy ăn đến phần đạm (như thịt gà luộc, thịt nạc…) và cuối cùng mới là bánh chưng. Việc thay đổi thứ tự này giúp đường huyết của bạn tăng lên từ từ, nhẹ nhàng chứ không tăng vọt như khi bạn ăn bánh chưng ngay lúc đói.
Hạn chế ăn bánh chưng rán và tăng cường vận động
Bánh chưng rán với lớp vỏ vàng giòn luôn có sức hấp dẫn khó cưỡng. Tuy nhiên, việc rán bánh chưng sẽ khiến món ăn này hấp thụ thêm một lượng lớn dầu mỡ, không tốt cho tim mạch và cân nặng của người bệnh tiểu đường. Một số lưu ý quan trọng bao gồm:
- Ưu tiên ăn bánh chưng luộc truyền thống thay vì rán.
- Nếu ăn bánh rán, hãy sử dụng nồi chiên không dầu để giảm bớt lượng chất béo.
- Dành thời gian cho các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ chúc Tết, dọn dẹp nhà cửa để tiêu thụ năng lượng dư thừa.
- Uống đủ nước lọc hoặc trà xanh ấm thay vì nước ngọt, rượu bia để thanh lọc cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa.
Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng VIAM
Tết là dịp để đoàn viên và yêu thương, và việc chăm sóc sức khỏe chính là cách chúng ta yêu thương bản thân và gia đình nhất. Người tiểu đường hoàn toàn có thể thưởng thức một miếng bánh chưng xanh để cảm nhận vị Tết, miễn là chúng ta ăn một cách chừng mực và khoa học. Hãy lắng nghe cơ thể mình, kiểm tra đường huyết thường xuyên và tận hưởng một mùa xuân trọn vẹn, khỏe mạnh bạn nhé!
Tham khảo thêm về chế độ dinh dưỡng ngày Tết dành cho người bị tăng huyết áp tại video được chia sẻ bởi TS. BS. Trương Hồng Sơn dưới đây:
Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678
Hoàng Hà Linh – Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM
